قباله هورامان چیست؟

زبان هورامی جزو زبان های هند و اروپایی و یکی از شاخه های اصلی پارسی باستان است.

 فرهنگ قوم کرد که هورامی ها در طول تاریخ در جوار آنها بوده و به واسطه نزدیکی از سرزمینشان با آنها ممزوج شده اند مجموعه ای به هم پیچیده و ناشناخته از دل تمدن باستانی و شگفت انگیز بین النهرین در دو سوی جلگه های سرسبز و کوه های سر به فلک کشیده زاگرس می باشد. این تمدن کهن تاکنون به صورت شفاهی سینه به سینه و گوشه هایی اندک به صورت نوشتار از دل دوران های گذشته به صورتی پویا و زایا ره به در برده و تا حد امکان به دور از گزند عوامل خارجی باقی مانده است که باید بسان میراثی گرانبها نگه داشته و در حفظ و حراست از آن کوشید و نگذاشت که عده ای به نام فرهنگ ودفاع از آن این هویت دیرین را لکه دار کرده و در زیر نام اتحاد زبان ها آن را در خود ذوب نمایند.

فرهنگ و تمدن این کهن دیار به عنوان بخشی از تمدن بزرگ ایران باستان با زیرساخت هایی محکم و استوار از موسیقی و عرفان گرفته تا ادبیات نوشته و نانوشته اش و آداب ورسوم مبتنی بر خرد جمعی و نبوغی سازگار با طبیت اهورایی اش شایسته است که بیشتر از این مورد واکاوی و جستجوی فرهنگ دوستان قرار گرفته و یکی از دغدغه های خاطر هر هورامی زبانی باشد. متاسفانه تاکنون به صورت علمی و آکادمیک در این زمینه کار نشده که امید است بیشتر کار شود.

 در اینجا نظر تنی چند از صاحبنظران و شرق شناسان خالی از لطف نمی باشد:

 صاحبنظران اروپایی عموما بر این باورند که زبان هورامی کردی نیست و مردمی که بدان سخن می گویند کرد نیستند. اما خود این مردم خود را از هر حیث کرد می دانند. این نکته شگفتی است که با این که برقانی و مکری در کردستان شمالی و جنوبی ادبیات بزرگی پدید آورده اند شاعران دربار والی های اردلان و نیز امرای بابان در سروده های خود هورامی را در مقام لهجه ای مهذبتر و متمدن تر از لهجه خشن گفتاری امری مذکور به کار برده اند.

 در ادامه همین مطالب اشاره می گردد: این مطالب همه به ظاهر حکایت از این دارد که این منطقه در گذشته ای دور جایگاه مردمی پیشرفته و گورانی زبان بوده و بعدها معروض امواج تهاجم کردهای چادرنشین و خشن بازی واقع شده که در میانشان اقامت گزیدند و زبان و حکم خود را برایشان تحمیل کردند.

تنهای تنها در این شب های غربت

                فقط می گریم.

سال هاست که از پشت پنجره ای کهنه

به مسیر آمدنت می نگرم

سال هاست که دیگر اشکی از چشمانم نمی آید

گویی آنها به دریاچه ای خشک تبدیل شده اند.

فاصله بین من و تو را

تنها نفس ها آفریدند

دست هایی که به امید دیدار فردا

                                    از هم دور شدند

این راز تمام کوچه های خلوتی است

که انتهای بن بست خود را

با قدم های عاشقان

                      پرواز می کنند...

پس از تو من

مسافر دوره گردی شده ام

مانند پری در باد

که اندوه قاصدک ها را به دوش می کشم

وقتی بر شانه های باد بوسه می زنند

دوره گردی مانده در راه فردا

که سهم خوشبختی اش را

با انتظار آمدنت

شهر به شهر

کوچه به کوچه

                 می گرید...

                 و تو خیال می کنی هنوز باران می بارد...

حضرت پیرخضر العاصمی الرضوی الحسینی.. بواسطة اینكه بر چشمة شاهو گیاه برای بقره‌اش در زمستان سبز شد، مشهور به پیرخضر شد و اول كسی در اكراد كه برایش ترجمه لفظ شیخ به پیر كردند او بود و مناقبش بی‌شمار است. از آن جمله اینست كه وقتی از مدینة منوره قدم به ولایت اكراد نهاد، در پایگــــــــــــــلان كه در آن وقت دارالحكومه بود، ساكن شد. قاضی محمد نجیب به امر حكومت محل كه امیر مقرب‌الدین بود، مأمور از طرف انگیانو بود با او بنای انكار نهاد تا بالاخره در كوه شاهو كه گنجویه نام داشت، زمستانی حبسش كردند.ادامه

کردستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

مختصات: شرقی′۰۰°۴۳ شمالی′۰۰°۳۷ (نقشه)

برای دیگر کاربردها، کردستان (ابهام‌زدایی) را ببینید.

نقشه منطقه کردستان مربوط به سال ۱۸۹۳ میلادی. که در آن زمان شامل ایالات غربی ایران به همراه ولایات موصل و دیاربکر و وان از امپراتوری عثمانی میشده‌است.

کُرْدِسْتانْ نامی است تاریخی که از سال ۱۱۵۰ میلادی تاکنون برای اشاره به مناطق کردنشین غرب ایران و خاورمیانه به‌کار برده می‌شود. هم‌زمان با روی کار آمدن ترکمن‌های سلجوقی (۵۱۱ ق.) و پادشاهی سلطان سنجر برای اولین بار ایالتی به نام کردستان در محدوده ایالت جبال (کوهستان) ایران تأسیس گردید و نام کردستان برای نخستین بار ساخته و استفاده شد.^[۱][۲] این نام در منابع تاریخی از سال ۱۱۵۰ میلادی برای محدوده‌ای در غرب خاورمیانه آن زمان کاربرد داشته‌است.

تمام ایالات کردستان امروزی از دوران شاهنشاهی ماد به بعد تا سال ۱۵۱۴ میلادی یکی از ایالات ایران بود.^{[نیازمند منبع]} مردم کرد از مردمان ایرانی‌تبار^[۳] هستند که در بسیاری از نقاطایران^[۴][۵][۶] و نیز در بخش‌های دیگری از خاورمیانه و آسیای مرکزی زندگی می‌کنند. کردها دارای تاریخ مشترک با دیگر ایرانیان هستند و به گویش‌ها و لهجه‌های زبان کردی سخن می‌گویند.

تاریخ مشترک کردها با ترک‌ها پس از جنگ چالدران و پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی با ترک‌ها و عرب‌ها و ایرانیان ادامه یافت. بخش عمده سرزمین کردستان بر اثر حمله امپراتوری عثمانی به ایران در جنگ چالدران در سال ۱۵۱۴ میلادی از ایران جدا گردید، و امروزه به نام کردستان ترکیه، کردستان عراق و کردستان سوریه ضمیمه خاک کشورهای ترکیه، عراق و سوریه گردیده‌اند. پس از جنگ چالدران نیز مناطق جدا شده بارها بین ایران و عثمانی دست به دست شده‌اند.

امپراتوری عثمانی سال‌ها بر بخش جدا شده سرزمین کردستان از ایران، فرمان‌راند تا اینکه با پایان جنگ جهانی اول و نابودی امپراتوری عثمانی متصرفات آن: سرزمین کردستان، سرزمین‌های عربی، آسیای کوچک و بالکان به دست پیروزمندان جنگ جهانی اول، انگلستان و فرانسه تقسیم گردیدند.